Κώστας Μόντης

 ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΝΤΗΣ

Ο Κώστας Μόντης γεννήθηκε στην Αμμόχωστο το 1914. Θεωρείται μέχρι και σήμερα ένας από τους σημαντικότερους Ελληνοκύπριους συγγραφείς και ποιητές του 20ου αιώνα. Στα 18 του χρόνια έφυγε για την Αθήνα με σκοπό να σπουδάσει νομική.

Ήταν εκτός απο ποιητής και συγγραφέας, μυθιστοριογράφος και συγγραφέας θεατρικών έργων. Πολλά από τς έργα του μεταφραστηκαν σε διάφορες γλώσσες όπως στα γαλλικά, στα γερμανικά, στα ρώσικα,στα αγγλικά,στα σουηδικά κτλ. 

Το 1980 έλαβε τον τίτλο του <<δαφνοστεφούς ποιητή>>. Το 1984 ήταν προτεινόμενος για το βραβείο Νόμπελ και κάποια χρόνια αργότερα τον ανακήρυξαν επίτιμο διδάκτωρ της φιλοσοφικής σχολής του Πανεπιστημίου της Κύπρου αλλά και του Πανεπιστημίου των Αθηνών το 2001. Πέθανε το 2004.

Ένα αξιοσημείωτο έργο του είναι τα "Γράμματα στην μητέρα" με τα οποία ο ποιητής αναφέρεται στην δική του μητέρα που απεβίωσε όταν εκείνος ήταν στην τρυφερή ηλικία των 12 ετών. Πρόκειται για τρεις ξεχωριστές ποιητικές συνθέσεις 

( παρατίθενται αποσπάσματα)

Το "πρώτο γράμμα στην μητέρα":

Μητέρα, δεν βλέπεις πως μας αφαίρεσαν τα οστά

και σωριαζόμαστε στο παραμικρό

και προσπίπτουμε;

Μητέρα, τʼ αμπέλια δεν παράγουν για μας,

Οι μύθοι διακόπτονται στο κατώφλι μας.

Πρέπει όταν γεννηθήκαμε

να ʼκλεισαν πίσω μας όλες οι πόρτες, δεν πρόσεξες;

Πρέπει όταν γεννηθήκαμε

το χωριό να διαγράφτηκε, δεν πρόσεξες;

[...]

Μας είπαν προεξείχε η καρδιά

και την περιέκοψαν.

Μας είπαν προεξείχαν τα όνειρα

και τα περιέκοψαν,

μας είπαν προεξείχαν οι αιρετικοί πόθοι.

Τι υποσημειώναμε, είπαν, τις νύχτες στα κράσπεδα

των αγαλμάτων,

τι έννοια είχε το δίχτυ ασφαλείας

που απλώναμε κάτω απʼ τον ήλιο;

Όμως εμείς μʼ αυτά ποτίζαμε τους ουρανούς δάκρυα,

μητέρα

όμως εμείς μʼ αυτά κλεινόμαστε έρμαια στη σοφίτα.

Το "δεύτερο γράμμα στην μητέρα":

Κι είμαστε σʼ ένα μικρό νησί, μητέρα,

δεν μπορούν να μας τα φορτώσουν όλα αυτά,

κι είμαστε σε μια μικρή φυλακή, μητέρα,

δεν υπάρχει απλωσιά νʼ απλώσουν όλα αυτά

να τα δούμε με κάποια άνεση χώρου,

να τα δούμε με κάποια πίστωση χώρου,

να κατανεμηθούν,

νʼ αποκεντρωθούν,

νʼ αραιώσουν.

Στοιβάζονται, σου λέω, επάλληλα απάνω μας

και δεν αναπνέουμε.

[…]

Μητέρα, διαισθάνομαι πως το γράμμα μου άρχισε να διασπάται,

διαισθάνομαι πως η συνοχή που επεδίωξα άρχισε να διασπάται,

πως η δομή που ήλπιζα άρχισε να διασπάται

σαν τις κουρασμένες τετράδες των μαθητικών παρελάσεων

όταν προσεγγίζουν το τέρμα 5

που λεν «ουφ» και ξεκουμπώνουν τα κολάρα

και «επιτέλους»

και σπεύδουν να επανέλθουν το ταχύτερο στα καθημερινά

και σπεύδουν να επανέλθουν το ταχύτερο στα συνήθη.

Το "τρίτο γράμμα στην μητέρα"

Μητέρα, αν το βρεις βαρύ το γράμμα μου,

είναι που σκύβει απάνω του ο Πενταδάκτυλος φορτωμένος Τούρκο,

αν το βρεις ασήκωτο,

είναι που γονατίζει απάνω του ο Πενταδάκτυλος φορτωμένος Τούρκο.

Είναι ένα μεγάλο πρόβλημα ο Πενταδάκτυλος, μητέρα.

Στο κάτω-κάτω το Μόρφου δεν το βλέπουμε,

στο κάτω-κάτω την Κερύνεια δεν τη βλέπουμε,

την Αμμόχωστο δεν τη βλέπουμε,

όμως αυτός είν’ εκεί απέναντί μας ,

όμως αυτός είναι διαρκώς εκεί απέναντί μας ,

και μας κοιτάζει , και μας κοιτάζει μ’ ένα τρόπο …

και κάθεται βραχνάς και μολύβι στο στήθος μας,

όμως αυτός είν’ εκεί απέναντί μας ,

και δεν μπορεί να κρυβεί σαν το Μόρφου,

και δε μπορεί να κρυβεί σαν την Κερύνεια

και σαν την Αμμόχωστο.

.......,

ΠΗΓΈΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ:

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

www.poiein.gr